Zelfmoord. 13 Reasons Why? 13 Reasons Why NOT!

  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    1
    Share

 

(Foto © Linda Engelen)

 

Heb jij de serie al gezien? Ik hoor dat er een vervolg op komt in 2018, ik ben erg benieuwd! Enfin, deze blog schrijf ik naar aanleiding van het eerste seizoen (gebaseerd op het gelijknamige boek van Jay Asher uit 2010). Het kijken van deze serie heeft iets in me losgemaakt en dat maakt dat ik erover wil schrijven. Zelfmoord. Het is een zwaar onderwerp, dus ook een zware blog. Die hopelijk verlichting brengt. Deel ‘m dus waar je kan (als je je tenminste in mijn gedachtegang kunt vinden!).

Het is overigens ook de langste blog geworden die tot nu toe op mijn website te vinden is.. oeps. Bare with me.

 

De serie

Laat ik beginnen met een korte uitleg over de Netflix-serie 13 Reasons Why, voor degenen die hem (nog) niet hebben gezien. Wees gerust: een spoiler alert is niet nodig, want ik zal het niet over details hebben die later in de serie pas duidelijk worden.

De 17-jarige scholiere Hannah Baker heeft zelfmoord gepleegd. Voordat ze dat deed, heeft ze op 7 cassettebandjes haar verhaal ingesproken. Elk cassettebandje heeft een A- en een B-kant en elke kant gaat over een andere persoon. In totaal zijn er 13 personen die Hannah verantwoordelijk houdt voor haar beslissing om uit het leven te willen stappen. De persoon die op tape 1 kant A wordt aangesproken, is de eerste die de bandjes krijgt, de tweede is tape 1 kant B, enzovoort. De serie begint als persoon nummer 11 de bandjes krijgt. Samen met Hannah Baker is hij de belangrijkste hoofdpersoon in de serie. Hij bezoekt de plekken die op elk bandje worden beschreven door Hannah en zo zie je haar geschiedenis zich herhalen.

 

Wat vind ik?

De serie heeft geleid tot vele uiteenlopende reacties in de wereld, zowel lovend alsook flink negatief.

Persoonlijk heb ik veel tegenstrijdige gevoelens gehad tijdens het kijken van de serie. Op sommige momenten vond ik wat Hannah zei of deed overdreven, al kon ik dat wel in de context plaatsen van een puberbrein met alle bijkomende heftige emoties. Vaak ook was ik geïrriteerd over bepaalde conclusies die ze trok over haar schoolgenoten. Acties werden compleet toegeschreven aan de slechtheid van de persoon zelf (het zijn), in plaats van de acties aan gedrag toe te schrijven. Net zoals Hannah zelf, zijn degenen die ze beschuldigt van haar rigoureuze daad (bijna) allemaal pubers. Pubers die zelf ook worstelen met heftige emoties en niet weten hoe ze daar mee om moeten gaan.

 

Zelfmoord? Het had niet mogen gebeuren!

Het lijken voornamelijk gigantische misverstanden te zijn – op the obvious na, maar daar moet je de serie maar voor kijken (om spoilers te voorkomen). Dat maakt het ook zo vreselijk wrang dat ze op het eind doet wat ze doet. H E T  H A D  N I E T  M O G E N  G E B E U R E N !

Daarom vind ik de serie echter ook zo sterk. Het is mijns inziens ook de bedoeling geweest van de makers om de kijker met zulke tegenstrijdige gevoelens te laten meeleven. Ik hoop alleen dat pubers die dit kijken dat effect ook meekrijgen. Dat ze voldoende inzicht hebben in wat er allemaal gebeurt om te zien dat zelfmoord totaal de verkeerde keuze was voor Hannah.

 

Mijn eigen (puber)brein

Met mijn eigen puberbrein heb ik zo’n 16 jaar geleden vergelijkbare gedachtes gehad en soortgelijke conclusies getrokken. Misschien ook een reden waarom ik er soms zo geïrriteerd over raakte; omdat ik mezelf terug zag en datzelfde gevoel zich ook weer even meester van me maakte, waarop ik vervolgens direct zag dat haar gevoelens onterecht waren. Had ik dat zelf toen maar gezien, denk ik dan.

Daarom presenteer ik hierbij dan ook mijn eigen 13 Reasons Why NOT. Als er ook maar één tiener (of twintiger, dertiger…) geholpen is door mijn lijstje, dan is mijn missie geslaagd.

 

Mijn 13 redenen

 

1. Alles komt nu harder binnen

Als je een puber bent, komen alle prikkels ontzettend versterkt binnen. Alles lijkt het einde van de wereld te zijn. Je leven lijkt compleet verwoest als er ook maar íets gebeurt. Gaat je verkering uit? Dan zul je vast nóóit meer iemand vinden en blijf je de rest van je leven alleen. Heb je ruzie met je beste vriendin? Dat komt nooit meer goed! Word je gepest? Dan zul je wel waardeloos zijn en dat de rest van je leven blijven.

Dit alles is NIET WAAR. Al voel je je helemaal alleen op de wereld, laat de hoop op een mooie toekomst niet varen. Alles verandert, als je nog éven geduld hebt. De pijn lijkt nu ondraaglijk, maar heb vertrouwen. Zijn er mensen die je vaak zeggen dat je ze alles kunt vertellen en dat ze van je houden, maar houdt iets je tegen om je pijn te delen? Er is maar één momentje van bijzondere moed nodig om tóch te praten. En dat momentje kan alles veranderen. Zorg wel dat je duidelijk bent. Als je in geheimtaal spreekt en de ander begrijpt je verkeerd of ziet niet hoe heftig het voor jou is, blijf je zitten met een groot rotgevoel! Omdat je denkt dat die ander niet wil helpen.

Zet je masker af! Dat is vreselijk eng, ik weet het. Maar dat duurt maar even en daarna wordt alles lichter. Vind je het moeilijk? Schrijf het op! Maar wees HEEL DUIDELIJK. Ook die volwassene waar jij tegenop kijkt is een mens die zijn best doet, maar ook gebreken heeft. Misschien heb je het al eens geprobeerd en realiseer je je nu dat het misschien niet is binnengekomen, in plaats van dat je niet gehoord bent. Probeer het nog een keer! Wat heb je te verliezen?

 

2. Je talenten

Er is iets wat je heel goed kunt. Hoe ik dat weet? Nou gewoon. Iedereen heeft IETS dat ‘ie heel goed kan. Vind datgene wat jij heel goed kunt en vertrouw daarop. Ook als niemand anders dat lijkt te doen. Dat komt nog wel, geloof me! Bedenk wat je allemaal zou kunnen doen met je talent! Later als je groot bent doe jij je eigen ding en zal dat je gelukkig maken.

Voor mij is dat schrijven (en zingen). Ik vond het altijd fijn om te doen en het was mijn uitlaatklep tijdens heel lastige periodes. Degenen van wie ik hield liet ik niets lezen van wat ik had geschreven, omdat ik mijn gevoel niet durfde te laten zien. Uit schaamte. En daar heb ik zo’n enorme spijt van! Als ik toen had begrepen dat ik de moeite waard was (en ben), was ik voor mezelf opgekomen. In plaats daarvan liet ik mezelf hangen en duurde mijn ellende veel langer dan nodig was.

Laat jou niet hetzelfde gebeuren! Heel diep van binnen voel jij wie er van jou houdt en bij diegene mag jij jezelf zijn. Diegene zal jou nooit veroordelen om je emoties, maar juist met je meeleven en je steunen. Het zal jullie verbinden.

 

3. Je bucket list

Heb je nog geen bucket list? Maak er dan één. Zet er alles op wat je ooit nog eens zou willen doen. Ga er daarbij vanuit dat je de volledige vrijheid hebt en je je tegen niemand hoeft te verantwoorden. Want er komt een tijd dat dat zo is, ook al zie je dat nu nog niet gebeuren. Moeite met inspiratie? Kijk de film The Bucket List! Twee vliegen in één klap, want je kan niet anders dan lachen om de geweldige Morgan Freeman en Jack Nicholson.

 

4. Jouw invloed op anderen

Vrijwel elke dag komen we in contact met andere mensen. Door contact te hebben met elkaar, hebben we invloed op elkaar. Hoe klein of groot ook. Een oudere dame die in de supermarkt niet bij die pot pindakaas komt op de hoogste plank? Jij komt er wel bij en haar dag is weer goed! Of een ander extreem uiterste: die jongen die wil oversteken en een auto over het hoofd ziet? Jij waarschuwt ‘m en redt zijn leven. En zo zijn er talloze momenten waarop je iets betekent voor een ander. Al is ’t maar een glimlach naar een onbekende die dat op dat moment net nodig had. Dat zou je allemaal niet meer kunnen doen als je er niet meer was. En andersom zou je die gebaren nooit meer van een ander kunnen ontvangen. En vertrouw me, er gaan nog veel van die gebaren komen, al geloof je dat nu nog niet.

 

5. Je familie en naasten

Je hebt het misschien wel vaker gedacht, of wellicht is het zelfs wat je als hoofdreden aanvoert waarom je er nog bent, zoals in mijn geval destijds. De pijn die je je familie en naasten aan doet als je ze achterlaat. Waarom voelen zij die pijn? Omdat ze van je houden en omdat ze weten dat het volkomen ondoordacht en ongegrond en buitengewoon ZONDE is om je van je eigen leven te beroven. Om alle redenen uit dit verhaal en méér!

 

6. Ontwikkelingen in de wereld

Ben je niet nieuwsgierig naar wat de techniek nog allemaal gaat brengen? Gaan we nog de ruimte in? Is er leven op andere planeten? Gaat die maffe Trump nog iets nuttigs teweegbrengen de komende jaren? Hoe ziet de mode er over 20 jaar uit? En het schoonheidsideaal? Waarschijnlijk weer totaal anders!! Of nog beter; het ideaal is afgeschaft omdat The Body Image Movement inmiddels de wereld heeft veroverd. Welke nieuwe diersoorten zijn er ontdekt? Misschien wordt Pepsi wel de grootse in plaats van Coca Cola. En welke revolutionaire nieuwe chips smaken zijn er later? Welke muziekstijlen zijn er bij gekomen? Is het überhaupt nog mogelijk om unieke muziek te creëren? (Misschien ga jij dat wel doen.)

 

7. De intensiteit van je geluk

Je zit in een moeilijke periode waar geen einde aan lijkt te komen. Er is echter wél licht aan het einde van de tunnel. Soms moet je wat verder lopen, en soms moet je gewoon het licht aandoen (zie tip 1. Communicatie met iemand die dichtbij je staat, staat voor die lichtknop.) En als je het licht weer ziet, dan schijnt dat veel feller dan anders. Vergelijk het maar met wanneer iemand het licht aan doet als je net wakker bent; je moet dan altijd even je ogen afschermen omdat het licht wat fel is. Zo is het ook met geluk. Jouw tijd komt nog, en jij beleeft geluk dan vele malen intenser dan iemand die niet heeft doorstaan wat jij hebt doorstaan. Je hebt een rijk gevoelsleven en dat zal altijd zowel nadelen als voordelen blijven hebben. Maar die voordelen wegen uiteindelijk veel zwaarder. En dat maakt het leven de moeite waard.

 

8. Je soulmate

Hij/zij is out there. Echt. En misschien is ’t niet je ware liefde. Misschien is het wel een soulmate in de vorm van een beste maatje waar je mee op reis gaat, allerlei leuke dingen doet en alles mee kunt delen. Omdat jullie gelijkgestemd zijn en helemaal matchen.  Nu denk je wellicht dat jij dat niet waard bent, dat lijkt iedereen je immers te vertellen tegenwoordig, in woorden of daden. Maar er komt een tijd dat je weet dat dat wel zo is, en die tijd komt sneller dan je denkt.

Just don’t do it.

 

9. Wat er gebeurt met de ‘haters’ in je leven

Zou je niet willen weten wat er met ze gebeurt, die ‘haters’ om je heen? Je wenst ze hetzelfde ongeluk toe als wat jij nu voelt, dat snap ik. Later zul je echter zien dat dat verandert. Je gaat zien dat ook zij slechts mensen zijn met heel veel onzekerheden. Het cliché heb je vast al vaker gehoord en je gaat ervan met je ogen rollen. Maar ik kan niet ontkennen dat het zo is. Sommigen blijven gemeen, maar gelukkig hoef je ze later nooit meer te zien. Bij anderen zie je van een afstandje (bijvoorbeeld op Facebook) dat ze veranderd zijn. En dat geeft je een soort mildheid van binnen. Een warmte en een gevoel van vergeving. Dat gevoel gun ik jou! En hoe eerder je ervoor open staat, des te eerder maakt dat gevoel zich van jou meester.

 

10. Dat moment waarop je het beseft…

… en al die soortgelijke momenten die gaan volgen. Want dan weet je ’t pas echt. Jij hebt gevochten, niet opgegeven, en je bent ervoor beloond. Open je ogen, kijk naar de wereld en besef dat jij daar deel van uitmaakt. En hoe anders het had kunnen zijn. Voel de dankbaarheid. Er komt een moment waarop je je gaat realiseren dat alle pijn die je hebt gevoeld, jou heeft gemaakt tot het mooie mens dat je bent. Je wil niet weten hoe vaak ik er nu even bij stil sta dat ik er nog ben. Het heeft me een echt gevoelsmens gemaakt. Empathisch, omgevingsbewust, open en eerlijk, communicatief sterk. Mijn eigen unieke ik. En als ik destijds had geluisterd naar het duiveltje in mijn hoofd, had ik ontzettend veel gemist wat ik nóóit had willen missen.

 

11. Religie

Deze reden zal niet voor iedereen gelden, maar voor sommigen is hij juist extreem belangrijk. Daarom mag deze niet in de lijst ontbreken.

In het katholieke geloof wordt zelfmoord beschouwd als een doodzonde. Je gaat niet naar de hemel en een kerkelijke begrafenis is ook uitgesloten.

Ook volgens de islam geldt dat zelfdoding een van de grootste zonden is. God heeft jou geschapen en God is de enige die jouw leven weer van je af kan nemen.

Het hindoeïsme gaat uit van reïncarnatie. Bij zelfmoord geldt derhalve dat er spirituele degradatie plaatsvindt in plaats van een spirituele progressie. Ofwel; je ziel komt terecht in een spiritueel minder ontwikkeld lichaam, bijvoorbeeld een dier. Je doet een stap terug, simpel gezegd.

In het boeddhisme speelt karma een belangrijke rol. Het bepaalt de lengte van je leven. Zelf je leven verkorten is dan ook streng verboden. Eén van Boeddha’s Vier Edele Waarheden is dat er lijden bestaat. Daarvoor wegvluchten leidt tot een groter lijden. In plaats daarvan is het Achtvoudige Pad de juiste weg naar Verlichting.

Kortom: wat je geloof ook is, zelfdoding is niet geaccepteerd.

 

12. Je eigen huis, tuin, baan, huisdieren, kinderen. Je toekomst!

Stel je voor dat je later op jezelf woont. Met mensen die jij kiest, op een plek die jij kiest. Het lijkt moeilijk te bevatten, maar kijk naar al die mensen om je heen die datzelfde doen. Die zijn ook jong geweest. Jong, bang, kwetsbaar, soms eenzaam, hoopvol. En nu is het gewoon een feit, wat zij bereikt hebben ondanks alle tegenslagen. Want tegenslagen krijgt iedereen te verwerken. Het gaat erom hoe je ermee om gaat. Focus je op de toekomst. Want je toekomst kies je zelf.

 

13. Er is geen weg terug

Helaas is het echt zo simpel. Als je opgeeft in die fractie van een seconde waarin je de definitieve keuze maakt, kun je nooit meer terug. De keuze om te blíjven leven en het leven steeds mooier te zien worden, kun je elke minuut opnieuw maken. Die andere keuze kun je maar één keer maken. En dan is het te laat. En dan zul je nooit weten wie je was geworden, met wie je je leven zou hebben gedeeld, welke talenten je had kunnen ontdekken en/of ontplooien, hoe je mensen in je omgeving met een klein gebaar blij kon maken (en zij jou!), hoe je kleine broertje of zusje er uit zou zien als volwassen man of vrouw (maar hoe jullie elkaar dan toch nog steeds plagen, alleen nu in de wetenschap dat het met liefde gebeurt), hoe geluk (en allerlei volwassen dingen) voelen, of de wereld er echt ooit uit gaat zien zoals in Back to the Future, en ga zo maar door. Dat alles mis je dan. Door die ene keuze. Omdat je even niet gelooft. Omdat je eigen puberlijf met z’n nog onvolledig ontwikkelde brein en al z’n chaotische hormonen je voor de gek heeft gehouden en je heeft overtuigd van iets dat niet waar is.

Just. Don’t. Do. It.  Stay alive.

 

Hulp nodig?

Er zijn vele instanties die voor je klaar staan, onder andere de volgende:

En op deze website vind je nog meer links.

Ongeacht wat je denkt; je staat er niet alleen voor. Vraag om hulp en je zult ’t krijgen.

 

No votes yet.
Please wait...
2 reacties Voeg de jouwe toe
  1. Beste Linda,

    Fijn dat je in je blog naar ons verwijst. Als je in je blog nog wat dieper wilt ingaan op de negatieve reacties zou je de 10 tips voor journalisten kunnen lezen die je via deze URL kunt vinden: https://www.113.nl/professionals-en-organisaties/media Het tonen van een methode kan het copycateffect teweegbrengen en de kritiek van velen is geweest dat deze in beeld is gebracht en wel op een enorm expliciete manier. 113 Zelfmoordpreventie staat voor verantwoorde berichtgeving over zelfmoord(preventie) op welke manier dan ook. Daarom zijn deze 10 tips voor journalisten en de mediarichtlijn (die overigens voor iedereen die on- en offline produceert geschikt leesmateriaal zijn) te vinden op onze website.

    Met vriendelijke groet,

    Donna Nicolaas
    Content- en communitymanager
    113 Zelfmoordpreventie

    No votes yet.
    Please wait...
    1. Beste Donna,

      Bedankt voor je uitgebreide reactie. Wat goed dat die 10 tips en de mediarichtlijn er zijn. (En dat jullie er zijn, natuurlijk!) Ik heb de PDF’s zorgvuldig doorgenomen; altijd goed om mee te nemen bij eventuele vervolgblogs die ik nog zou kunnen maken over dit onderwerp.

      Ik hoop dat deze blog iets positiefs kan bijdragen voor mensen die met dit onderwerp te maken hebben.

      Met vriendelijke groet,
      Linda Engelen
      Imperfectief.nl

      No votes yet.
      Please wait...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *